Przedsiębiorstwo i jego otoczenie
Pojęcie przedsiębiorstwa wg kodeksu cywilnego jest zespołem składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych i obejmuje:
- firmę (nazwę),
- znaki towarowe,
- księgi handlowe,
- nieruchomości i ruchomości należące do przedsiębiorstwa, w tym produkty i materiały,
- patenty,
- wzory użytkowe i zdobnicze,
- zobowiązania i obciążenia związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz prawa majątkowe z najmu lokali czy też dzierżawy,
- i inne oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwo.
Wg Ustawy o działalności gospodarczej, przedsiębiorstwo można określić jako planowo zorganizowaną działalność gospodarczą, której celem jest produkowanie dóbr rzeczowych (usług) albo ich dostarczanie lub sprzedawanie. Działalność taka musi być prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność.
Przedsiębiorstwo odróżniają od innych organizacji następujące cechy:
- występowanie na rynku w roli sprzedawcy i nabywcy oraz powiązanie z otoczeniem finansowym,
- działanie na własny rachunek i ryzyko,
- ponoszenie finansowej odpowiedzialności za zobowiązania pieniężne.
Z uwagi na powiązania zarówno na rynku towarów i usług, jak i rynku finansowym w działalności przedsiębiorstwa występują trzy typy przepływów pieniężnych:
1) rzeczowo-finansowe,
2) o charakterze „odpłatnym”
3) o charakterze „nieodpłatnym”.
Do przepływów rzeczowo-finansowych należą przepływy rzeczowe, jak np. towarów, co wiąże się z zapłatą za ten towar – przede wszystkim są to przepływy występujące na rynku towarów i usług.
Do przepływów „odpłatnych” zaliczyć należałoby m.in. zaciągnięte kredyty bankowe, co wiąże się z odpowiednią ceną w postaci odsetek; odszkodowania ubezpieczeniowe oraz składki ubezpieczeniowe. Przepływy te występują na rynku finansowym.
Do przepływów „nieodpłatnych” należą przede wszystkim podatki.