Otoczenie globalne i jego komponenty
Z jednej strony otoczenie to wywiera silny wpływ na przedsiębiorstwo, z drugiej strony podmiot gospodarczy jakim jest przedsiębiorstwo nie posiada możliwości aktywnego jego kreowania. W związku z tym otoczenie to należy postrzegać jako zmienną niezależną procesu decyzyjnego przedsiębiorstwa. Ogólnie otoczenie globalne można podzielić na następujące segmenty [ Gierszewska G., Romanowaksa M.:Analiza strategiczna przedsiębiorstwa]:
• otoczenie ekonomiczne
• otoczenie technologiczne
• otoczenie społeczne
• otoczenie demograficzne
• otoczenie polityczne i prawne
• otoczenie międzynarodowe.
Otoczenie ekonomiczne – w kontekście kreowania strategii finansowej przedsiębiorstwa jest wyznaczane przez kondycję gospodarki. Kondycję tą można w sposób syntetyczny kwantyfikować za pomocą wzrostu gospodarczego, który definiowany jest jako przyrost realnego produktu narodowego brutto. Wskaźnik ten może odzwierciedlać tendencję wzrostową, spadkową lub stagnację w gospodarce. Wśród pozostałych wyznaczników wymienia się:
• stopę procentową,
• stopę inflacji
• wahania kursów walut
• poziom zadłużenia wewnętrznego i wewnętrznego.
Należy podkreślić, iż podstawowym źródłem informacji na temat pożądanych wartości poszczególnych wyznaczników otoczenia globalnego, jak również prognoz kształtowania się ich wielkości w przyszłość, są przedstawiane założenia polityki pieniężnej i fiskalnej państwa.
Otoczenie technologiczne - z uwagi na trudności z utrzymaniem przewagi konkurencyjnej i konieczności podejmowania szeregu działań zaradczych, źródłem walki konkurencyjnej staję się przewaga technologiczna. Jest to bardzo kosztowne z uwagi na konieczność badań ale i wdrożenie produktów na rynku. Powoduje to wzrost tzw. masy krytycznej, czyli ponoszenia coraz wyższych nakładów zapewniających uzyskanie ciągłości odzyskiwania kosztów. Można wyróżnić dwie składowe masy krytycznej:
• masę początkową-związaną z określeniem minimalnego poziomu nakładów początkowych w urządzenia rozwijające produkt i rynek,
• masę podtrzymującą, która stanowi roczny budżet niezbędny do utrzymania określonego udziału na rynku, której elementami składowymi są;
- przedsiębiorcza masa krytyczna, będąca minimalnym wydatkiem potrzebnym do utrzymania oferty na nowoczesnym poziomie; jej wielkość jest skorelowana z naciskiem innowacyjnym otoczenia,
- marketingowa masa krytyczna, skorelowana z oporem otoczenia, będąca minimalnym budżetem potrzebnym do zapewnienia sprzedaży wyrobów w wysokości odpowiedniej dla zrównoważenia nakładów z wpływami
- operacyjna masa krytyczna, potrzebna do utrzymania kosztów produkcji na poziomie, aby
wyroby mogły być
sprzedawane przy cenie zapewniającej zrównoważenie nakładów z wpływami.
Otoczenie społeczne i demograficzne - przedsiębiorstwo funkcjonując w danej społeczności musi brać pod uwagę takie elementy je charakteryzujące jak normy postępowania, wzorce kulturowe postawy życiowe. Zmiany w populacji, trendy demograficzne są podstawowym celem badania otoczenia demograficznego. Eksploracja tego otoczenia pozwala na trafną prognozę wielkości popytu w przyszłości
Otoczenie polityczne i prawne – państwo wobec przedsiębiorstwa pełni funkcję: prawodawcy, inwestora, nabywcy dóbr i usług.. Państwo w tym subotoczeniu spełnia funkcję legislacyjne określając zasady opodatkowania, wielkości dotacji i subwencji, wysokość stawek celnych, wysokość płac w sferze budżetowej, rent, emerytur, itp. Natomiast normy prawa cywilnego regulują zasady prowadzenia działalności gospodarczej, nawiązywania rozwiązywania umów, obrotu papierami wartościowymi, rozwiązywania sporów handlowych, warunków reklamacji, rękojmi. Prawo pracy – najogólniej -reguluje stosunki między pracodawcami i pracobiorcami. Itp.